2872/5491  Sayılı Çevre Kanunun 8. Maddesinde; “Her türlü atık ve artığı, çevreye zarar verecek şekilde, ilgili yönetmeliklerde belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak doğrudan ve dolaylı biçimde alıcı ortama vermek, depolamak, taşımak, uzaklaştırmak ve benzeri faaliyetlerde bulunmak yasaktır.”

Ayrıca Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 23. Maddesinin (b) fıkrasında; “Türkiye’nin hükümranlık bölgesine giren denizlerde; gemi ve diğer deniz araçlarından kaynaklanan petrol ve petrol türevli katı ve sıvı atıkların (sintine suları, kirli balast suları, slaç, slop, yağ, çöp,  pis su ve benzeri atıklar) ve bu denizler üzerindeki hava sahasında seyreden uçakların atıklarının söz konusu denizlere boşaltılması yasaktır.”

2872/5491 Sayılı Çevre Kanununun 20 nci maddesinin (ı) bendinde;

ı) Bu Kanunda öngörülen yasaklara ve sınırlamalara aykırı olarak ülkenin egemenlik alanlarındaki denizlerde ve yargılama yetkisine tâbi olan deniz yetki alanlarında ve bunlarla bağlantılı sularda, tabiî veya sunî göller ve baraj gölleri ile akarsularda;

1) Petrol ve petrol türevleri (ham petrol, akaryakıt, sintine, slaç, slop, rafine ürün, yağlı atık vb.) tahliyesi veya deşarjı yapan tankerlerden, bin (dahil) gros tona kadar olanlar için gros ton başına 40 Türk Lirası, bin ilâ beşbin (dahil) gros ton arasında olanlara, bu miktar ve ilave her gros ton başına 10 Türk Lirası,  beşbin gros tondan fazla olanlara ise, yukarıdaki miktarlar ve ilave  her gros ton başına 100 Kuruş, 

2) Kirli balast tahliyesi yapan tankerlerden bin (dahil) gros tona kadar olanlar için gros ton başına 30 Türk Lirası, bin ilâ beşbin (dahil) gros ton arasında olanlara bu miktar ve ilave her gros ton başına 6 Türk Lirası, beşbin gros tondan fazla olanlara ise, yukarıdaki miktarlar ve ilave her gros ton başına 100 Kuruş,

3) Petrol türevleri (sintine, slaç, slop, akaryakıt, yağlı atık vb.) veya kirli balast tahliyesi yapan gemi ve diğer deniz vasıtalarından bin gros tona kadar olanlar için gros ton başına 20 Türk Lirası, bin ilâ beşbin (dahil) gros ton arasında olanlara bu miktar ve ilave her gros ton başına 4 Türk Lirası, beşbin gros tondan fazla olanlara ise, yukarıdaki miktarlar ve ilave her gros ton başına 100 Kuruş,

4) Katı atık bırakan veya evsel atıksu deşarjı yapan tanker, gemi ve diğer deniz araçlarından bin (dahil) gros tona kadar olanlar için gros ton başına 10 Türk Lirası, bin ilâ beşbin (dahil) gros ton arasında olanlara bu miktar ve ilave her gros ton başına 2 Türk Lirası, beşbin gros tondan fazla olanlara ise, yukarıdaki miktarlar ve ilave her gros ton başına 40 Kuruş,

    Tehlikeli madde ve atıkların deşarjı durumunda uygulanacak idarî para cezaları, petrol ve türevleri kategorisi esas alınarak on katı  verilir. denilmekdedir.

Bu miktarlar her yıl  Vergi Usul Kanununa göre artırılmakta olup, buna göre 2007 yılında  %7,8 ve 2008 yılında ise %7,2 oranında artırılmıştır.

 

Cezai İşlemlerin Uygulanma Aşaması

İstanbul ili deniz sınırları içerisinde deniz kirliliğinin önlenmesi amacıyla denetimlerimiz  2 adet  kontrol botu ile 24 saat aralıksız devam etmekte olup, deniz kirliliği yaptığı tespit edilen deniz araçlarına yukarıda belirtilen kanun ve yönetmelik çerçevesinde idari para cezası uygulanmaktadır.

Bu denetimlerimizin etkin olması ve denetimlerimizden daha iyi sonuç alınması amacıyla 2006 yılı sonundan itibaren helikopterle denetimlere başlanmış olup, şu an itibari ile, 2 adet helikopterle haftanın 5 günü öğleden önce ve öğleden sonra olmak üzere uçuşlar gerçekleştirilmektedir.  

Başkanlığımız tarafından deniz kirliliği ile ilgili olarak yaptığımız denetimler esnasında, 2872 Sayılı Çevre Kanununun 8. Maddesini ihlal ettiği tespit edilen gemi veya deniz aracından (gemiden)  2 Adet,  kirlenen mahalden (denizden)  2 Adet numune alındıktan sonra ilgili gemi veya deniz vasıtasının ve kirliliğin fotoğraf ve kamera görüntüsü alınmaktadır. Bazen kirlilik yapan deniz araçları  geminin akarlarını kapatarak, gemiden numune alınmasını imkansız hale getirmektedirler.

Alınan bu numuneler derhal Belediyemiz Labaratuvarına gönderilmekte, labaratuvar sonucunda kirlilik yaptığı kesinleşen gemi ve deniz vasıtalarına ekiplerimiz tarafından 1 adet Numune Tutanağı, 1 adet Tespit Tutanağı ile 1 adet Ceza Kararnamesi tanzim edilerek cezai işlem uygulanmaktadır.

        Ancak, Çevre Kanununa Göre Verilecek İdarî Para Cezalarında İhlalin Tespiti Ve Ceza Verilmesi İle Tahsili Hakkında Yönetmeliğin 10. Maddesinde cezai işlemlerin uygulanması aşaması belirtilmekte ise de, aynı yönetmeliğin 10. Maddesinin 5. Fıkrasında; “Çevre mevzuatı ihlalinin belirlenmesi için fotoğraf, kamera ve diğer teknik cihazlardan yararlanılması veya numune alınması işlemi; ilgililerin olay mahallinden ayrılması, olayın kendine özgü mahiyeti gibi fiili imkânsızlıklar nedeniyle yapılamadığı durumlarda Çevre Denetim Tutanağının veya Tespit Tutanağının düzenlenmesi ihlalin tespiti için yeterlidir.” denilmektedir.

            Bu nedenle, kanun koyucu, kirlilik yapan deniz araçlarının olay mahallinden ayrılması ve olayın kendine özgü mahiyeti gibi nedenlerden dolayı, numune alma işlemini kesin olarak aramamıştır.

2872/5491 sayılı çevre kanunun 20. Maddesinin (ı) bendinde, “Cezanın derhal ve defaten ödenmemesi veya bu hususta yeterli teminat gösterilmemesi halinde, gemiler ve götürülebilen diğer deniz vasıtaları en yakın liman yetkilisine teslim edilerek seyrüseferden ve faaliyetten men edilir.”   denilmektedir. Söz konusu gemi veya deniz vasıtası cezasını ödedikten sonra Başkanlığımız tarafından ilgili Liman Başkanlığına yazıyla bildirilmesi üzerine  geminin seyrü seferine izin verilmektedir.

Uygulanan idari para cezaları, tutanakların ilgililerine tebliğ tarihinde itibaren 30 gün içerisinde ödenmesi durumunda, Kabahatler Kanununa istinaden %25 indirim uygulanmaktadır.

Uygulanan idari para cezaları, Belediyemizin ING BANK Fatih Şubesi, 4574640 no’lu hesabına mesai saatleri içerisinde geminin ismi ve idari yaptırım kararındaki sayfa-cilt no belirtilerek havale ile yatırılabilmekte ve yatırılan bu cezalar bilgisayar ekranımızdan anında görülmektedir. Cumartesi-Pazar, Bayram tatilleri ve mesai saatleri  dışında da gemi cezalarının Belediyemiz hesaplarına internet bankacılığı kullanılarak yatırılabilmesi amacıyla diğer bankalarla da temasa geçilmiş ve Garanti Bankası ile yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanmış olup, internet bankacılığı kullanılmasına en kısa zamanda başlanılacaktır.