Mimari Aydınlatma

Aydınlatma, kesin tanımı ile, nesnelere, çevrelerine ve küçük ya da büyük bölgelere, bunların görülebilmesi için, ışık uygulamaktır. Aydınlatma sistemleri, bir kenti geleceğe taşıyacak en önemli araçlardandır.

Kent aydınlatmasının amacı, kenti geceleri de yaşanılır hale getirmek ve kentin değerlerini ortaya çıkarmaktır. Kentsel aydınlatmada kent kimliği üretmek, kente ait bir gece imgesi yaratarak hem gece turizmini oluşturmak hem de kentin gece de yaşamasını sağlamak; dikkat çeken yerlerin daha iyi algılanmasını sağlamak, tarihi ve mimari mirası göstermek, konut alanlarında konfor sağlamak gibi kentsel senaryolar üzerine çalışılmalıdır.

Kent aydınlatması günümüzde, eskiden olduğu gibi yalnızca güvenlik koşullarını kapsayan yaya ve araç trafik yollarının aydınlatılması ile kalmayıp, kenti gerek kullanım, gerekse estetik yönden çekici kılacak aydınlatma düzenlerinin kurulmasını kapsamaktadır.

Aydınlatılan kentsel değerler, içinde bulundukları kent bölümünün görünüşünü daha anlamlı ve etkili kılarlar. Kentin karakterini belirleyen kentsel değerlerin aydınlatılması, yalnızca aydınlatılan konunun görünmesini sağlamaz, konunun mimari özelliklerinin, biçimlenişinin ve işlevinin de ortaya çıkmasını sağlar.

Kent aydınlatması işlevsel aydınlatma ve mimari aydınlatma olarak iki ayrı başlıkta ele alınır. İşlevsel aydınlatma güvenlik, ulaşım, spor alanları, sanayi bölgeleri ve ticaret alanları olarak beşe, mimari aydınlatma ise yapılar, sanat yapıtları, mühendislik yapıtları, peyzaj mimarlığı ve yaya alanları olarak beşe ayrılır.

İşlevsel aydınlatmada amaç, söz konusu eylemin en kısa sürede, en güvenli ve en iyi şekilde yapılmasını sağlamaktır. Bu durumda yapılan aydınlatmada yol ve çevre görünürlüğü artırılarak sürücülerin güvenli bir şekilde ulaşım yapmaları sağlanır. Bu gibi mekanlarda olabildiğince düzgün yayılmış bir aydınlık oluşturabilen düzenlerin kurulması yeterlidir.

Mimari aydınlatma alanlarında ise estetiği ön planda tutan, kente özgü yerel kimliği koruyan, kenti güzelleştirmeyi amaçlayan bir aydınlatma tasarımı hedeflenmelidir.

Kentsel Aydınlatma Çalışmaları

Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü İstanbul’un kentsel imajına ve İstanbul‘da sürdürülebilir bir yaşama katkı sağlamak için kentsel aydınlatma konularında da faaliyetlerini devam ettirmektedir.

İstanbul'un sistemli bir aydınlatma ile eşsiz gündüz görüntüsünün geceleri de ortaya çıkartılıp değerinin vurgulanması, içinde yaşayanlara birçok yönden güvenlik, mutluluk ve sahiplenme duygusu getirirken yaşanılası ortamlar sunacağı gibi, turizm açısından da ülkemize artı değerler kazandıracaktır. Kuşkusuz, bu doğrultuda yapılacak her çalışma 2010 yılına hazırlık niteliği taşıyacak ve aynı zamanda İstanbul Aydınlatma Master Planı’nın kaçınılmaz bir parçası olacaktır.

İstanbul İçin Sürdürülebilir Kent Aydınlatma Politikasının Yapı Taşları

Kent Aydınlatma Platformu

Kamu ihtiyaçları ve beklentileri doğrultusunda kent aydınlatma politikasına yön vermek amacıyla Kent Aydınlatma Platformu kurulmuştur. İstanbul’un tarihsel zenginliği ve kültürel kimliğinin vurgulandığı kent aydınlatması ile ilgili sivil toplum kuruluşlarının katılımının sağlanması, projelere karşı aidiyet duygusunun oluşturulması için kurulan tartışma platformunda önemli aydınlatma projeleri tartışılacak, hedefler belirlenecek ve kentsel yaşam kalitesi arttırılacaktır.

Çevresel Koruma

Şehir aydınlatma sistemleri yerel ve küresel çevrede olumsuz etkilere de sahiptir. Işık kirliliği, parıltı, atık enerji oluşması, kentsel gökyüzü parlaklığı vs. Bu bağlamda kent aydınlatma yönetmeliğinde bu konu da ele alınacaktır.

Kent Aydınlatma Yönetmeliği

Bu çalışmada amaç; sürücü ve yaya güvenliğini tehlikeye düşürecek dış mekân aydınlatmalarını engellemek, ışık kirliliğinin önüne geçmek ve aydınlatma konusunda kente bir düzen getirmektir.

Dünya ile Entegrasyon

Dünyadaki büyük şehirlerin şehir aydınlatma deneyimlerini paylaşmak amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi LUCI (Uluslararası Kent Aydınlatma Birliği)ye katılmıştır.

Enerji Verimliliği

Enerji tüketimi kurulan otomasyon sistemi ile kontrol edilerek tasarım aşamasında enerji verimliliği göz önüne alınmıştır.

Mimari aydınlatma sistemleri geceleyin belli bir saatte kapatılarak enerji tasarrufu sağlanmaktadır. Bu stratejinin ilk örneği Bozdoğan Kemeri Aydınlatmasında gerçekleştirilmiştir. Gece saat 01:30’da tüm aydınlatma sistemi kapatılmaktadır.

Yol aydınlatma sistemlerinde loşlaştırma sistemleri de yakın bir gelecekte gündem maddeleri arasına alınacaktır.

Eşgüdüm Ve İletişim

Şehir Aydınlatma Müdürlüğü ile;

İBB bünyesinde bulunan Kentsel Tasarım, Kent Planlama, Tarihi Çevre Koruma, Turizm müdürlükleri ve ilçe belediyeleri

AYEDAŞ, BEDAŞ, Emniyet Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Karayolları, Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında eşgüdüm gereklidir.

Estetik

Şehir aydınlatmasında kullanılan malzemenin modeli ve bunların montaj şekilleri kentsel çevre estetiği açısından yüksek önem taşımaktadır. Bu sebeple İstanbul’da çevresel, kültürel ve tarihi uyum açısından aydınlatılacak bölgeye özel çözümler üretilecektir. Mekana özel tasarım yapılarak kentin yerel kimliği korunacaktır.

Mimari Aydınlatma ve Şehir Güzelleştirme Çalışmaları

Akıllı Şehir Konsepti

Şehir aydınlatma sistemleri tasarlanırken gelecekteki akıllı şehir altyapısını kurmak gereklidir. Bu bağlamda fiber ağının kurulması en stratejik sorundur. Fiber optik ağı, akıllı trafik kontrol sistemleri, güvenlik kameraları, reklam panoları, direkler için bir altyapı oluşturulacaktır.

Aydınlatma Otomasyon Sistemi

Her türlü tesisat sistemini, merkezi bir kontrol sistemi üzerinden kontrol eden aydınlatma otomasyon sistemi kurulum çalışmaları başlatılmıştır. Bu sistem ile tüm aydınlatma noktaları manuel ve otomatik olarak (zamana bağlı olarak) yönetilebilecek ve arızalar sistem üzerinden kolaylıkla takip edilebilecektir.

Bakım Stratejisi

İşlevsel aydınlatma sistemleri bakımı efektif, sürekli, güvenilir ve ekonomik bir tarzda gerçekleştirilmelidir. Eşgüdümsüz şantiye çalışmaları sebebiyle kabloların hasar görmesi, malzemeye şiddet uygulanması, trafik kazaları, kabloların çalınması ve diğer ani arızalar sebebiyle oluşan kesintilere acil müdahale ile aktif bakım yapılmaktadır. Alo 153 Beyaz Masa telefonlarına yapılan ihbarlara gece ve gündüz ekipleri en kısa zamanda müdahale etmektedir.

 

Kaynaklar
- Prof. Dr. Müjgan Şerefhanoğlu Sözen, 1. Küresel Işık Tasarımı Kongresi.
- Zeynep Şen, Kentsel Değerlerin Aydınlatma Yönünden İncelenmesi – Yüksek Lisans Tezi.


Ana Sayfa
Faaliyetler
Kurumsal
İletişim
aydinlatmaenerji@ibb.gov.tr