Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 
Ana Sayfa İstanbul' da Hava Afet Bülteni Yayınlar Deprem Önlemleri Son Depremler

 

BİLİMSEL TEKNİK ÇALIŞMALAR

 

TAMAMLANMIŞ ÇALIŞMALAR

 

İBB AFET VE ACIL DURUM PLANI

 
İBB Afet ve Acil Durum Planı ile İstanbul’da meydana gelebilecek her türlü afetin öncesinden bitimine kadar geçen sürede afetin en az zararla atlatılması amaçlanmaktadır. Plan, Büyükşehir Belediyesi birimleri ve ilgili kurumlar arasında işbirliği ile koordinasyonu sağlamakta ve Acil Durum Servislerinin kuruluşlarını, görevlerini ve çalışma esaslarını düzenlemektedir. Bu servisler,
   
 
Bilgi ve Planlama Servisi
Müdahale ve Operasyonlar Servisi
Lojistik ve Bakım Servisi
Finans ve Yönetim Servisi
   
olmak üzere dört başlık altında toplanmıştır.
 
AKOM Afet ve Acil Durum Organizasyon Şeması
 
AKOM Afet ve Acil Durum Organizasyon Şeması
 
Afet planında görevli birimlerin intranet üzerinden kullandığı yazılım ile bilgilerini güncellemektedirler
 

AFET ZARARLARINI ÖNLEME/AZALTMA TEMEL PLANI (JICA)

 

Belediyemiz ve Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) arasında imzalanan “Afet Önleme Azaltma Temel Planı” çalışma anlaşması, 2000/1885 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile onaylanıp 22.01.2001 tarih ve 24295 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 13 Mart 2001 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü bünyesinde ilgili projeye başlanmış, 2002 yılının sonunda da tamamlanmıştır.

İlgili Proje ile, muhtemel bir depremde, ilimizde hasar riski yüksek alanların belirlenmesi konusunda mahalle bazında bina ve alt yapıların hasargörebilirliği incelenmiştir. Söz konusu çalışma ile deprem zararlarının azaltılmasına yönelik yeni projelerin geliştirilmesi yanında kısa, orta ve uzun vadede alınması gerekli önlemlerin belirlenmesi hedeflenmiştir.

Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ile ortaklaşa yürütülen ve 4 farklı senaryo depremi esas alınarak hazırlanan bu proje ile mahalle bazında tüm alt ve üst yapılarda meydana gelecek hasar miktarları tespit edilmiş bulunmaktadır.

 
 
İstanbul’da iki farklı senaryoya göre (7.5 veya 7.7 büyüklüğünde bir deprem için ön görülen)muhtemel Kayıp Ve Hasar Durumu; yaklaşık 750.000 bina, 3.040.000 hane ve 9.000.000 nüfus üzerinden yapılan analizlere göre;
 
 
50.000 ila 60.000 ağır hasarlı bina,
1500.000 ila 600.000 civarında evsiz aile,
70.000 ila 90.000 civarında ölü,
120.000 ila 130.000 ağır, 400.000 hafif yaralı,,
1.000 ila 2.000 noktada su sızıntısı,
30.000 doğalgaz kutusunda gaz çıkışı,
Elektrik kablolarının %3 ünde kopma,
50 milyon ton enkaz,
40 Milyar ABD doları civarında maddi kayıp,
1.000.000 kişi için kurtarma operasyonu.
330.000 çadıra ihtiyaç duyulacaktır.
 

Raporun Tamamını Yüklemek İçin Tıklayınız.

 

İSTANBUL DEPREM MASTER PLANI (İDMP)

 
İstanbul Deprem Master Planı (İDMP),  Belediyemiz tarafından İTÜ, ODTÜ, YTÜ ve Boğaziçi Üniversitelerine ortak hazırlatılmıştır. İstanbul’un depreme karşı güvenli hale getirilmesi amacıyla;
   
 
Yapı inceleme ve güçlendirme,
İmar uygulamaları,
Hukuki çalışmalar,
Mali kaynak çalışmaları
Eğitim çalışmaları,
Sosyal faaliyetler,
Afet ve risk yönetimi
   
Ana başlıkları ve bunlara ilişkin temel ilke ve esaslar belirlenmiştir. İDMP'nin ana başlıkları altında sıralanan çalışmalar, belirli bir program dahilinde aşama aşama devam etmektedir. İDMP, yandaki şekilde belirtilen kurum ve kuruluşlar arasında sorumlulukları, kararları ve yöntemleri belirleyen sosyal bir kontrattır.
 

Deprem Master Planı'nın tamamını pdf formatında bigisayarınıza yüklemek için tıklayınız.

 

KENTSEL DÖNÜŞÜM VE BİNA İNCELEMELERİ (JICA-İDMP Değerlendirme Sonuçları)

 
JICA ve İDMP’de yer alan öneriler doğrultusunda kentsel dönüşüm uygulamalarında önceliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda Zeytinburnu’nda 16.030, Fatih’te 27.884, Küçükçekmece’de 52.729, Bayrampaşa’da 19.973, Güngören’de 9.538 ve Bahçelievler’de 20.424 bina için planlamaya yönelik veri toplama çalışmaları ile yerel eylem planlarının hazırlanması kapsamında kentsel riskler açısından mühendislik verilerinin değerlendirilmesi çalışmaları tamamlanmıştır.
Zeytinburnu‘nda 5, Fatih’te 6 ve Küçükçekmece’de 10 bölgede kentsel dönüşüm amaçlı uygulamaya yönelik projeler geliştirilmiştir.
Bu çalışmalarda yerinde dönüşümü gerçekleştirmeye yönelik kentsel dönüşüm projelerinin detaylı olarak ele alınması sonucunda tahliye koridorları ve toplanma alanları önerilmiştir.
İstanbul genelinde olası bir afet anında kullanılabilecek geçici örnek tip yerleşim üniteleri çalışması yapılmıştır.
İstanbul geneli afet ve risk yönetimi çalışması yapılmıştır.
İstanbul’un depreme hazırlık sürecinde mevcut gecekondu alanlarının iyileştirilmesi ve yaşanabilir mekanlara dönüştürülmesine yönelik model oluşturma çalışması yapılmıştır.
 

YAPI VE BİNA GÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI

 
Büyükşehir Belediyesine ait hizmet binalarının güçlendirme çalışmaları tamamlanmıştır. Büyükşehir Belediyesinin sorumluluk alanındaki köprüler ile Karayolları Genel Müdürlüğünden devralınan bazı köprülerin güçlendirme çalışmaları ise büyük ölçüde tamamlanmıştır.
 

KENT JEOLOJİSİ ÇALIŞMALARI

 

İstanbul’un deprem, heyelan, kaya düşmesi, taşkın ve benzeri sorunlarının saptanması ve çözüm yöntemlerinin belirlenmesinin yanı sıra, imar planlarına temel oluşturacak jeolojik harita yapımına Haziran 1994 de başlanmıştır. Etaplar(bölgeler) halinde yürütülen bu çalışma, Aralık 2011 tarihinde tamamlamıştır.

5216 Sayılı Kanunla belirlenen İstanbul İl sınırı içinde kalan ve göller hariç olmak üzere yaklaşık 5366 km2 alanda, sayısal ortamda hazırlanan ve 1088 adet 1/5.000 ölçekli paftalardan oluşan jeoloji haritaları İstanbul İl sınırlarını kapsamaktadır.

Aşağıda, İstanbul’un genel jeolojik özelliklerinin anlatıldığı “İstanbul İl Alanının Jeolojisi” adlı raporun yönetici özeti ile İstanbul Kent Jeolojisi ve Mikrobölgeleme Projeleri kapsamında üretilen 1/5.000 ve 1/2.000 ölçekli jeoloji haritalarının sadeleştirilmesiyle oluşturulan 1/100.000 ölçekli jeoloji haritası sunulmaktadır. Raporun tamamı ve eki jeoloji haritası, Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü’nden temin edilebilir.

 
İstanbul İl Alanının Jeolojisi "YÖNETİCİ ÖZETİ" için tıklayınız.
 
 

 

AVRUPA YAKASI GÜNEYİ MİKROBÖLGELEME PROJESİ
 
Avrupa Yakası Güneyi Mikrobölgeleme Rapor ve Haritalarının Yapılması

Bu çalışma 2007 yılı sonu  itibarı ile tamamlanmıştır. Proje kapsamında üretilen harita ve analizleri görmek için ilgili haritanın üzerine tıklayınız. 182 km2 alanda İstanbul’un Avrupa Yakasının Güney Bölümü için aşağıdaki haritalar üretilmiştir. Bu kapsamda yapılan işler;
 
 
1/2000 ölçekli Eğim Haritası
1/2000 ölçekli Jeoloji ve Mühendislik Jeolojisi Haritası
1/5000 ölçekli Yeraltı Suyu Derinliği Haritası
1/5000 ölçekli Mikrotremor Ölçümleri (Hakim Frekans ve Peryot, Zemin Büyütme Haritaları)
1/5000 ölçekli Fay Haritası
1/5000 ölçekli Yer Sarsıntısı Haritası
1/2000 ölçekli Sıvılaşma Tehlikesi Haritası
1/2000 ölçekli Heyelan Tehlikesi Haritası
1/2000 ölçekli Su Baskını ve Sellenme Haritası
1/5000 ölçekli AVs (0-30m) Ortalama Kayma Dalgası Hızı Haritası
1/2000 ölçekli Deprem Yönetmeliğine Göre Zemin Sınıflama Haritası
1/2000 ölçekli Yerleşime Uygunluk Haritası 
Not: Bağlantı yolu ile indirilen haritalar her bir ürün için temsili haritalar olup, 1/40.000 ve daha üstü ölçekte temsili haritalardır.
 Bu proje kapsamında tüm İstanbul için;
- Tsunami Tehlike Analizi
- Deprem Tehlike Analizi çalışmaları yapılmıştır.


Proje, 2007 yılında tamamlanmıştır.
 

Avrupa Yakası Güneyi Mikrobolgeleme Raporu Yönetici Özeti'i için tıklayınız.

 
 
KAR VE DENİZDE HEYELAN VE FAYLARIN ARAŞTIRILMASI PROJESİ
 
2000'li yıllardan bu yana, TÜBİTAK MAM YDBE ile ortaklaşa yapılan bilimsel işbirliği protokollerine devam edilmektedir. 2008 yılında sonuçlandırılan projeden hemen sonra yine “İSTANBUL KARA ALANINDAKİ OLASI DİRİ FAYLARIN VE ÖNCELİKLİ HEYELANLI ALANLARIN ARAŞTIRILMASI TESPİT VE İZLEME YÖNTEMLERİNİN GELİŞTİRİLMESİprojesi hayata geçirilmiş ve 2012 yılı Haziran ayında da tamamlanmıştır. Proje kapamında;
 
 

* Öncelikli heyelanlı alanlarda (Yeniköy ve Çatalca - İzzettin Yolu heyelanları) çok disiplinli araştırmalar yapmak suretiyle; heyelan tespiti ve izlemesi ile bu konularda yeni yöntemlerin geliştirilmiş ve bu husus bir kılavuz kitapçık haline getirilmiştir.

* İstanbul Metropolitan alanı içerisinde yer alan ve aktifliğinden şüphe edilen fayların (Büyükçekmece-Küçükçekmece arası ve Tuzla-Kartal arası) sismolojik/jeodezik yöntemlerle araştırılmıştır.

 
* Deniz/kara geçiş zonu ayrıntısının heyelanlar açısından ortaya konması için Büyükçekmece-Ataköy arasındaki kalan sığ deniz tabanı morfolojisinin (20 metre su derinliğine kadar) saptanmıştır
 
 

* Bölgedeki depremler hakkında TÜBİTAK MAM Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün (YDBE) yapa geldiği sürekli jeokimyasal ve mikrosismolojik çalışmalar ile elde edilecek bilimsel bulgulara dayalı bilgilerin, İBB Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü'ne ve dolayısıyla AKOM’a sürekli akışı sağlanarak orta vadede afet koordinasyon ve teyakkuza yönelik bilgi edinilmesi sağlanmış olup; bu iş kalemi süreklilik arz etmektedir.

* Proje sahasında, tanımlanmış olan heyelanlı alanlarda yapılan arazi/ofis çalışmalarından elde edilmiş veriler ışığında, bu alanlarda yapılabilecek/önerilebilecek geoteknik çözümler üretilip proje sonuçlarına eklenmiştir.

 

"İstanbul Kara Alanındaki Olası Diri Fayların ve Öncelikli Heyelanlı Alanların Araştırılması Tespit ve İzleme Yöntemlerinin Geliştirilmesi" projesinin "'nin "Yönetici Özeti" için tıklayınız.

 
 
ANADOLU YAKASI MİKROBÖLGELEME ROJESİ
 

Anadolu Yakası Mikrobölgeleme Rapor ve Haritalarının Yapılması

509 km2 alanda İstanbul’un Anadolu yakasını kapsayan Mikrobölgeleme Rapor ve Haritalarının üretilmesi çalışmaları 2007 yılında başlamıştır. Bu kapsamda tüm İstanbul için;
1/1.000 – 1/5.000 arası değişken ölçekli bazı zemin risklerinin tespitine yönelik 3 boyutlu yükseklik (eğim) haritası üretilmesi işi ve "İSTANBUL’UN OLASI DEPREM KAYIPLARI TAHMİNLERİNİN GÜNCELLENMESİ" işi de 5216 sayılı yasa ile belirlenen İstanbul il sınırları içinde yapılarak 2009 sonu itibarı ile tamamlanmıştır.

 
 
1/2000 ölçekli Jeoloji Haritası
1/5000 ölçekli Hidrojeoloji Haritası
1/5000 ölçekli Yapısal Jeoloji Haritası
1/5000 ölçekli Yer Sarsıntısı Haritası
1/2000 ölçekli Sıvılaşma Tehlikesi Haritası
1/2000 ölçekli Heyelan Tehlikesi Haritası
1/2000 ölçekli Su Baskını ve Sellenme Haritası
1/5000 ölçekli AVs 30 (0-30m) Ortalama Kayma Dalgası Hızı Haritası
1/2000 ölçekli Türk Deprem Yönetmeliğine göre Zemin Sınıflama Haritası
1/2000 ölçekli NEHRP’e göre Zemin Sınıflama Haritası
1/2000 ölçekli EuroCode 8’e göre Zemin Sınıflama Haritası
1/5000 ölçekli Hakim Peryot Dağılım Haritası
1/5000 ölçekli Frekans Dağılım Haritası
1/5000 ölçekli Zemin Büyütme Dağılım Haritası
1/2000 ölçekli Yerleşime Uygunluk Haritası

Not: Bağlantı yolu ile indirilen haritalar her bir ürün için temsili haritalar olup, 1/40.000 ve daha üstü ölçekte temsili haritalardır.

Proje, 2009 sonu itibarı ile tamamlanmıştır.
 

Anadolu Yakası Mikrobolgeleme Raporu Yönetici Özeti'i için tıklayınız.

 

"İstanbul'un Olası Deprem Kayıpları Tahminlerinin Güncellenmesi İşi"'nin Yönetici Özeti için tıklayınız.

 

TSUNAMİ TEHLİKE ANALİZİ RAPORU

 

Tsunami Oluşması Durumunda Olası Senaryolar

 

İstanbul Kıyılarını Etkileyebilecek Tsunamiler için Benzetim ve Hasar Görebilirlik Analizi

Analizler; İstanbul Büyükşehir Belediyesi Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü projelerinden 1. Etap Avrupa Yakası Mikrobölgeleme Projesi (Yüklenici Firma: Japonya OYO Int. Co.) kapsamında hazırlanmıştır. Animasyon ve Video Görüntülerinin hazırlanması ise Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İnş. Müh. Bölümü, Deniz Mühendisliği Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilmiştir.

Proje’nin amacı; tarihsel verileri, güncel araştırma araçları ve olanakları, bilimsel deneyimleri bir araya getirerek, olası tsunami tehlikesin düzeyini saptamak, bunların neden olabileceği hasar düzeylerini hesaplamak, riskleri belirlenmesi ve sakınma önlemlerinin geliştirilmesini ve tehlikenin azaltılması sağlamaktır.

Benzetim(Modelleme): Tsunami oluşturabilecek bölgelerin doğru tahmin edilmesi ve zamanında saptanması için, su düzeyi ve yer hareketleri verileri ve gözlemlerinden yararlanılarak, gerçek zamanlı, birbiri ile etkileşimli algoritmalar geliştirilerek, modellemeler yapılmıştır.

Tsunaminin oluşması, hareketi, kıyılara ilerlemesi, körfez, koy ve limanlardaki hareketleri, kıyılarda yaratacağı yükselmeleri, tsunami simulasyonları için kullanılan sayısal modeller, kıyılarda, sığ sularda yaratacağı akıntıların sürükleme gücü, su düzeyi yükselmeleri, yapı özelliklerine bağlı olarak oluşacak hasar düzeylerini hesaplamak için hazırlanmış olan sayısal modeller geliştirilmiştir. Marmara kıyılarının geçmişte tsunamilere maruz kalmış olduğu bir gerçektir. Benzerine, günümüzde yoğun kullanım altında olan kıyılarımızın tekrar maruz kalması söz konusu olabilir.

Senaryolar; Marmara Denizinde olası tsunami oluşmasına yol açabilecek 49 ayrı senaryo incelenmiştir. Bu senaryolarda, Kuzey Anadolu fayının Marmara denizindeki Kuzey ve Güney kolları üzerindeki depremler ve fay hareketleri, ayrıca da Marmara denizindeki çeşitli bölgelerde saptanan olası zemin kaymalarına (heyelanlar) bağlı çeşitli kombinasyonlarla ortaya çıkabilecek deniz tabanı hareketleri ile depreşim dalgası oluşması modellenmişitr. Senaryolarda kullanılan faylar ve denizaltı heyelanlarının konumları aşağıdaki çizimde verilmiştir. Fay ve Heyelanların çeşitli versiyonlarından 49 senaryo üretilmiştir.

Tsunami oluşması durumunda olası senaryolardan bazıları;
 
 
Fay ve heyelanların hareketine bağlı modelleme:
- İstanbul Kıyılarında oluşması olası en büyük dalga yüksekliği 5,56 m.
- En yüksek dalganın ulaşacağı kıyı bandı İstanbul’un doğu kıyılarında (kıyıya paralel) 10 km kadar uzunluktaki kıyı çizgisidir.
- Tsunami Dalgasının kıyılara erişme zamanı 8 dakika.
- Kıyılarda ilerleme mesafesi 150 metreden az.
 
Sadece fay hareketine bağlı modelleme:
- İstanbul Kıyılarında oluşması olası en büyük dalga yüksekliği 4,71 m.
- En yüksek dalganın ulaşacağı kıyı bandı İstanbul’un doğu kıyılarında (kıyıya paralel) 10 km kadar uzunlukta.
- Tsunami Dalgasının kıyılara erişme zamanı 8 dakika.
- Kıyılarda ilerleme mesafesi 50 metreden az.
 

TSUNAMİYE HAZIRLIK 

 

- Kentin hangi bölgelerinin hangi koşullarda ne düzeyde sular altında kalacağını gösteren haritalar hazırlanmıştır.

- Tarafımızdan incelenip sakınma ve hafifletme konusunda önlemler saptanmaktadır.

- Tsunaminin İstanbul için etki edeceği bölgeler, sığ deniz bölgeleri, küçük tekne barınakları, ırmak ve dere ağızları, denizden 100-150 metre uzaktaki karadaki kıyı alanlarıdır.

- Tsunamiler beton yapılara zarar vermez, ancak ahşap yapılarda hasar oluşturması olasıdır.

- Marmara’da tsunaminin gündüz oluşması durumunda kıyılardaki tesislerin daha çok sayıda insanlarca kullanılmakta olması nedeniyle, can kaybı açısından geceye göre daha fazla risk taşıyabileceği düşünülmelidir.

- Tsunami olayına hazırlık, deprem için yapılan hazırlıklarla benzerlikler gösterir. Bu nedenle yabancı kaynaklarda 3 gün yetecek acil durum çantasının hazırlanması tavsiye edilir.

 

YAKLAŞAN TSUNAMİ BELİRTİLERİNE ÖRNEKLER

 

Çeşitli zamanlarda oluşmuş tsunami belirtiler aşağıda özetlenmiştir;
·Depremin sarsıntısı hissedilebilir.
·Büyük miktarda gaz kabarcıkları, su üzerinde görülebilir, kaynaması biçiminde de görüntü verebilir.
·Deniz suyu alışılmışın üstünde sıcak olabilir.
·Su çürük yumurta (Hidrojen sülfür) yağ ya da petrol gibi kokabilir.
·Deniz suyu cildi rahatsız edebilir.
·Gök gürültüsüne benzer, jet uçağı sesi, helikopter, ıslık sesi gibi sesler duyulabilir.
·Deniz kıyıdan önemli bir miktarda geri çekilebilir.
·Ufuk çizgisinde kırmızı renkli bir flaş ışık görülebilir.
·Dalga yaklaşırken dalganın üst kısmında bir kızıllık görülebilir.

 
EĞER DENİZ KIYISINDA İSENİZ VE ZAYIF ŞİDDETTE BİR DEPREM HİSSEDERSENİZ;
 

· İlk fırsatta deniz kıyısının davranışına bakınız. Eğer denizde olağan dışı çekilme ya da ilerleme görür iseniz, tsunami gelmesi olasılığı çok yüksektir. Bu durumda denizin davranışını izlemek yerine denizden uzaklara gidiniz. Çünkü can kayıpların büyük bir bölümü bu sırada olmaktadır.

· İstanbul için tsunaminin kıyılara gelme zamanı 5-10 dakika arasındadır. Depremin merkezine bağlı olarak bu süre 20 dakikalara kadar da çıkabilir.

· Tsunami oluşması durumunda, Marmara denizinde etkili olma süresi 90-120 dakikadır. Deniz durulduğunu görseniz bile kıyıdan uzak kalmaya özen gösteriniz. Çünkü Marmaranın karşı kıyılarından yansıyacak dalgalar, bulunduğunuz yere sonradan gelebilir.

· Depreşim Dalgasının tırmanma yüksekliğinin 2 metreyi geçmesi durumunda, küçük tekne barınaklarında çok şiddetli akıntılar nedeniyle hasarlar ve önemli düzeyde mal kaybı beklenir. Dalganın kıyılarda tırmanma yüksekliğinin 2,5 metreyi geçtiği yerlerde mal kayıpları artmakta ve ek olarak can kayıpları da olmaktadır.

· Türkiye kıyılarında tarih içinde defalarca depreşim dalgaları oluşmuştur. Bundan sonra da oluşması beklenmelidir.

· Depreşim dalgası tek bir dalga değildir. Genellikle dört veya beş dalgadan oluşan bir dalga dizini biçimindedir. İlk dalga centilmen dalgadır. İkinci ve üçüncü dalgalar etkilidirler. Devam eden dalgaların etkisi daha azdır.

· Etkili dalgaların kıyıya vurmasından sonraki birkaç saat tehlike devam edebilir. Resmi açıklamalar yapılana dek bekleyiniz ve kıyıdan daima uzakta kalınız.

· Karada bulunan kişilerin kıyıdan 100-150 m uzaklığa, denizde teknede bulunan kişilerin ise su derinliği en az 50 m veya daha derin yerlere doğru uzaklaşarak olası dalga ve akıntı etkilerinden kurtulmaları olanaklıdır.

 

Proje kapsamında üretilmiş olan Tsunami Senaryolarının animasyonlarını görmek için lütfen tıklayınız.

 
 

RİSK ANALİZİ ÇALIŞMALARI

 
1- İSTANBUL’UN OLASI DEPREM KAYIPLARI TAHMİNLERİNİN GÜNCELLENMESİ İŞİ
 

2002 yılında, Afet Zararlarını Önleme/Azaltma Temel Planı (JICA-İBB Projesi) kapsamında hesaplanmış olan kayıp tahminleri, 2009 sonunda tamamlanan II. Etap Anadolu Yakası Mikrobölgeleme Projesi kapsamında, güncel veriler ile yeniden analiz edilerek hesaplanmıştır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından yaptırılmış olan İstanbul deprem tehlikesi değerlendirmesi ve mikrobölgeleme çalışmalarından elde edilen bilgilere dayalı olarak yapılan bu güncel deprem kaybı değerlendirme çalışması, kentsel afet planlaması ve kentsel deprem yapısal iyileştirme ve dönüşüm girişimlerinde öncelikli bölgelerin saptamasında daha doğru ve güncel bilgilerin kullanılmasına olanak sağlayacaktır.

Bu çalışmanın amacı İstanbul ilinin güncelleştirilmiş yapı ve altyapı envanterine, zemin bilgilerine ve deprem yer hareketi modellerine dayalı bir yapı hasarı, can kaybı ve doğrudan ekonomik kayıp tahminin gerçekleştirilmesidir.

 

"İstanbul'un Olası Deprem Kayıpları Tahminlerinin Güncellenmesi İşi"'nin Yönetici Özeti için tıklayınız.

 
2- "AFET RİSK YÖNETİMİ İÇİN MEGAŞEHİR GÖSTERGE SİSTEMİ (MegaİST)”
 
“Mega Şehir Gösterge Sistemi”; afet önleme ve risk yönetimi çalışmalarında, karar verici ve yöneticilerin doğru stratejiler geliştirebilme ve uygun risk azaltma kararları almasına yardımcı olması yanında, risklere ilişkin tüm bilgilerin ve risk unsurlarının, afet önleme ve risk yönetimi sürecindeki tüm paydaşlara aktarılabilmesine de olanak sağlar. Böylece afet önleme ve risk azaltma karar ve yatırımlarının doğrulanması (validasyon) imkânı da sağlanmış olur. Mega Şehir Gösterge Sistemi, üç bileşenden oluşmaktadır.

1. Fiziksel riskler ve sosyal hasargörebilirliğin değerlendirildiği, “Kentsel Sismik Risk İndeksi”,

2. İBB’nin deprem sonrası acil durum anında mücadele kapasitesinin değerlendirildiği, “Mücadele Kapasitesi İndeksi”,

3. İBB’nin ilgili çalışmalar kapsamındaki performansı belirli kıstaslar dikkate alınarak analiz edilen, “Performans Bazlı Yönetimsel İzleme Süreci”.

Bu yöntem başlangıçta, Amerika Ülkeleri Kalkınma Bankası (IDB) için, Kolombiya Ulusal Üniversitesi, Çevre Araştırmaları Enstitüsünde (IDEA) Omar CARDONA ve ekibi tarafından geliştirildi. Daha sonra, Deprem ve Megaşehirler İniyisatifi (EMI) bu yöntemden esinlenilerek, “yenilikçi bir risk iletişim aracı” adında bir uygulama ile (EMI ve CIMNE birlikteliği ile) Metro Manila, Barselona, Kolombiya (Manizales), Ekvador (Quito) ve İtalya (Lombardy)’da “Mega Şehir Gösterge Sistemi” olarak uygulandı.

Megaşehir Gösterge Sisteminin temel amacı; Bütünleşik Afet Risk Yönetiminin yürütülmesi aşamasında, süreçteki tüm adımlar için ve diğer planlama süreçlerinde temel olarak kullanılabilecek bir “GÖSTERGE SİSTEMİ” kurulmasıdır.

Karar vericiler ve yöneticilerin, gerek en doğru Afet Risk Yönetimi stratejilerini belirlemesinde, gerekse kaynakların kullanımında ve yatırım kararlarının alınmasında öncelikleri belirlemek,

Rasyonel ve Analitik bir veri tabanı olması özelliğiyle; Kentsel Dönüşüm çalışmalarına nerelerden başlanabileceği konusunda belirleyici olmak ve alınan kararların toplum nezdinde güvenilir ve kabul edilebilir olmasına olanak sağlamak, destek vermek,

Belli zaman peryotlarında ilerlemeleri izlemek ve alınan kararlarının doğrulamasını yapmak,

Afet Risk Yönetimi sürecindeki sorumlu ve ilgili tüm paydaş birimlerimiz arasında iletişimi ve koordinasyonu sağlamak ve risk yönetimi üzerine farkındalığı artırmak,

Yerli ve Yabancı yatırımcılara kentin risk profili hakkında bilgi sağlayabilmek,

Farklı kurumlar tarafından gerçekleştirilen benzer ve ilgili uygulamaların tanınmasını, anlaşılmasını ve uygun biçimde dokümantasyonunu gerçekleştirmek, hedeflenmiştir.

Proje Ortakları; MegaİST Projesi, EMI (Earthquake and Megacities Initiative, ABD), Karlsruhe Technology Institute-CEDIM ve Kandilli Rasathanesi işbirliği ve danışmanlığı ile İ.B.B Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

 

"Afet Risk Yönetimi için Megaşehir Gösterge Sistemi" Yönetici Özeti için tıklayınız.

 
3-HAZTURK PROJESİ
 

Deprem öncesi, sırası ve sonrasında kullanılmak üzere, Amerika FEMA patentli Hazus ve Maeviz programlarının, İstanbul’a uyarlanması amacıyla geliştirilen bir yazılımdır. Yazılımının amacı, deprem nedeniyle oluşabilecek zararların azaltılması için, geniş kapsamlı, risk tabanlı hasar tahmin analizi gerçekleştirmek olup, risk ve acil durum yönetimine yardımcı olmaktır.

Yazılım; İTU ve MAE Center (Mid America Earthquake Center, İllinois Üniversitesi) tarafından geliştirilmiş olup; bina, altyapı, köprülerde oluşabilecek tahmini hasarları, afet öncesi güçlendirme maliyetlerini ve afet sonrası ekonomik kayıpları hesaplar. Kayıp tahmin sonuçlarında maksimum güvenirlilik için, verilerin en yüksek kalitede olması gerekir. Bu nedenle yazılımda Zeytinburnu ilçesi değerlendirilmiştir.

Hasar tahmini, altyapı boru hatları için geliştirilmiş olan kırılganlık eğrileri, (Maksimum Yer Hızı) birimiyle afet ya da risk haritası, boru materyali, boru birleşim tipi, boru çapı ve parça uzunluğu ile mevcut zemin türü bilinerek yapılabilir. İşlem girdilerinin kullanılarak kilometre başına tamir oranının hesaplanması ile sonuçlanır. Her parça için verilen tamir oranı (RR) parça uzunluğu ile çarpılarak gerekli tahmine ulaşılır.

 
 

DEPREM TEHLİKE HARİTALARI

 

Bölgesel Deprem Tehlikesinin Belirlenmesi amacı için, İstanbul Mikrobölgeleme Rapor ve Haritalarının Hazırlanması Avrupa Yakası Güneyi Projesi (2007) kapsamında üretilmiş olan bu haritalar, 5216 sayılı yasa sınırı (İstanbul İl Sınırı) içersinde kalan alan için hazırlanmıştır. Probabilistik deprem tehlikesi belirlemesi uygulamasında, disiplinler arası, çalışılması gerekli temel iş safhaları;

• İlgili bütün jeolojik, sismolojik ve tarihsel verilerin derlenmesi,

• Deprem kaynaklarının ayrılarak bölgelendirilmesi,

• Deprem kaynaklarındaki deprem oluşumlarının modellenmesi,

• Deprem kaynakları için uygun olabilecek deprem yer hareketi parametreleri azalım ilişkilerinin derlenmesi,

• Belirli aşılma olasılıklarına (veya dönüş periyotlarına) karşılık gelen deprem yer hareketi parametre dağılımlarının elde edilmesi olarak alınmıştır.

 
 
2007 yılında yapılmış olan bu çalışma kapsamında üretilmiş olan Deprem Tehlike Haritaları; İstanbul’un Anadolu Yakasını kapsayan Mikrobölgeleme Rapor ve Haritalarının üretilmesi çalışmalarına ek olarak yapılmış olan ve 2009 yılı sonunda tamamlanmış olan "İSTANBUL’UN OLASI DEPREM KAYIPLARI TAHMİNLERİNİN GÜNCELLENMESİ" işi kapsamında güncellenmiştir.
 
 
Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası Hakkında Açıklamalar;
 
 
Bu harita, Afet İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmış ve Bakanlar Kurulu’nun 18.4.1996 tarih ve 96/8109 sayılı kararı ile yürürlüğe girmiştir. Önceki haritalardan farklı olarak, olasılık metodu hesaplarına göre çizilen eş-ivme kontur haritası esas alınarak deprem bölgeleri tespit edilmiştir. Buna göre, normal bir yapının, 50 yıllık ekonomik ömrü içinde % 90 ihtimal ile bu ivme değerlerinden daha fazla bir yüklenmeye maruz kalmayacağı tahmin edilmektedir. Ekonomik ömrü daha uzun veya önemli yapılar için karşılaşabilecekleri en büyük ivme değerlerinin ayrıca hesaplanması gerekir. Deprem Bölgeleri Haritası ile “Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik”, birbirini tamamlamaktadır. Bu yönetmeliğe göre deprem bölgelerinde kabul edilen hesap ivmeleri, 1.derece için 0.4g, 2.derece için 0.3g, 3.derece için 0.2g, 4.derece için 0.1g olarak alınmalıdır. 5.derece için deprem hesabı yapmak zorunlu değildir.
 
 

YER MÜHENDİSLİK VERİTABANI VE ZEMİN SINIFLAMA ÇALIŞMALARI

 
1- Zemin Sınıflama Çalışmaları
 
* B.Ü. Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü Jeofizik ABD ile İstanbul’un Anadolu Yakasında zemin sınıflamasına yönelik mikrotremor Vs dalga hızının hesaplanması projesi 2008 yılı sonu ile tamamlanmıştır. Proje kapsamında üretilen mikrotremor verileri, 2. Etap Anadolu Yakası Mikrobölgeleme Projesine entegre edilmiştir.
 
 
** Yine, İstanbul’un Avrupa Yakasında TÜBİTAK MAM YDBE ile karada ve denizde heyelanların araştırılması ve zemin sınıflamasına yönelik mikrotremor Vs dalga hızının hesaplanması projesi 2008 yılı sonu ile tamamlanmıştır.
 
 
Yapılan çalışmada, zemin sınıflamasına yönelik Büyükçekmece-Haramidere arasında 10 noktada yapılan jeofizik ölçümler için yerler seçilmiştir. Toplanan verilerin tümünün kalite kontrolü yapılmış olup, analiz ve değerlendirme çalışmaları tamamlanmıştır.
 
2- Yer Mühendislik Veritabanı
 
Müdürlüğümüz tarafından İstanbul’a özgün olarak hazırlatılan ve bu alanda yapılan/yaptırılan tüm yer mühendislik verilerinin(jeolojik, jeofizik ve jeoteknik) içerisinde bulunduran sayısal yer mühendislik veri tabanına oluşturulmuştur. Bu kapsamda, veri yönetimini sağlayan yer mühendislik veri tabanı yazılımı da tamamlanmıştır.
 
 

İSTANBUL DEPREM ERKEN UYARI VE ACİL MÜDAHALE SİSTEMLERİ

 
Proje’nin “Erken Uyarı” kısmı çerçevesinde İstanbul’da hasara neden olabilecek büyük bir deprem yaratma potansiyeline sahip fay hatlarına en yakın bölgelerde seçilmiş konumlara 10 adet kuvvetli yer hareketi istasyonu kurulmuştur.
Proje kapsamında kurulmuş olan Veri İşlem ve Değerlendirme Merkezine bu istasyonlardan gerçek zamanda sürekli olarak gelecek olan veriler değerlendirilerek hasar yaratabilecek bir depremle ilgili uyarı sinyali deprem kaynak parametrelerine, etkilenecek konumun koordinatlarına bağlı olarak 5-12sn. öncesinde verilebilecektir. İstanbul için en uygun ve güvenilir uyarı kademesi seçimine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.
Proje’nin “Acil Müdahale” kısmı çerçevesinde İstanbul’un yoğun yerleşim, ticaret ve sanayi bölgelerinde seçilmiş konumlara 100 adet kuvvetli yer hareketi istasyonu kurulmuştur. İstanbul’un bina envanter bilgileri ve bu elemanların deprem hasar görebilirlik ilişkileri kullanılarak ilk 5 dakika içerisinde ana merkezde yapılacak hasar değerlendirmesi ile depremin İstanbul’da nerede ne kadar hasar yaptığı tahmin edilmekte ve deprem sonrası hasar dağılım verileri, eş-zamanlı olarak  İstanbul Valiliği Afet Yönetim Merkezi, 1. Ordu Komutanlığı Doğal Afet Kontrol Karargahı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Afet Koordinasyon Merkezi ve İGDAŞ SCADA Merkezindeki bilgisayar sistemlerinde görüntülenmektedir.
 

Afet/Acil durum ihbar alma ve yönetim sistemi

 

“Afet/Acil Durum İhbar Alma ve Yönetim Sistemi” üç bölümden oluşmaktadır.

 
 
 
 
 

OTOMATİK METEOROLOJİ GÖZLEM İSTASYONLARI

 

Devlet Meteoroloji İşleri (DMİ) ile yapılan protokol çerçevesinde 10 adet Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonu kurulmuştur. Bu istasyonlardan alınan veriler ile mevcut hava koşulları ölçülmekte ve bu bilgiler kullanılarak ileriye dönük hava tahmini yapılmaktadır.
Yapılan gözlemler ile olumsuz hava koşullarının etkili olacağı bölgelerde, ilgili birimler tarafından gerekli tedbirlerin önceden alınması sağlanmaktadır. 
Bu istasyonlarda ölçülen meteorolojik parametreler:

 
 
 
Rüzgâr hızı
Rüzgâr yönü
Hava sıcaklığı
Bağıl nem
Halihazır hava, yağış tipi, yoğunluğu ve görüş mesafesi
Metrekareye düşen yağış miktarı
Atmosfer basıncı
Toprak üstü sıcaklığı
Toprak üstü nemi
 
 
 

BUZLANMA ERKEN UYARI SİSTEMİ (BEUS)

 
Yağış ve buzlanmanın ulaşım ağı üzerindeki olumsuz etkileri, kritik noktalara kurulan 28 adet Buzlanma Erken Uyarı Sistemi ile azaltılmaktadır.
 
 
Sistem ile;
  • Anlık yol ve hava durumu bilgilerinin DMS (Değişken Mesaj Sistemi), SMS ve internet vasıtası ile ilgililere iletilmekte,
  • Ana ulaşım ağlarında oluşabilecek yağış ve buzlanmaların olumsuz etkilerini engellemek için, erken buzlanma zamanı ve kalınlığı tahmini ile yağış miktarı tespiti yapılmakta,
  • Kar küreme araçlarının, buzlanma tahmin edilen bölgeye daha hızlı yönlendirilmeleri ve erken müdahaleleri sağlanmaktadır.
Enerji tasarrufu sağlaması ve örnek teşkil etmesi açısından projede alternatif enerji kaynakları (rüzgâr ve güneş enerjisi) kullanılmaktadır.
 
 

ACİL ULAŞIM EYLEM PLANI

 
Bir afet anında ana arterlere, boğaz köprülerine, sahil yollarına, geçitlere, oto yollara, hava ve deniz yolları ile raylı sistemlere alternatif ulaşım çalışmaları tamamlanmıştır.
 
 

DEVAM EDEN ÇALIŞMALAR

 

SİSMOLOJİ VE DEPREM İZLEME ÇALIŞMALARI

 
Sismoloji Çalışmaları
 
İstanbul ve çevresinde bulunan aktif fayların ve depremlerin aktivitesini izlemek üzere, TÜBİTAK MAM Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü ve B.Ü. Kandilli Rasathanesi'yle gerekli koordinasyon ve teknik işbirliği sağlanarak çalışmalar 1998'den buyana sürdürülmektedir. Halen, Belediyemize ait 10 istasyondan oluşan bir deprem ağı, B.Ü. Kandilli Rasathanesi Ulusal Deprem İzleme Merkezinin (UDİM) İstanbul ve civarındaki diğer istasyonları ile birlikte işletilmektedir. Yapılan bu çalışmalar, özellikle İstanbul'un deprem aktivitesini ortaya koymak, şehir planlamasına ve afet yönetimine katkıda bulunmak amacıyla yapılmaktadır.
 
 
Ayrıca, meydana gele depremlerin lokasyonlarını ve büyüklüklerini hızlıca çözüp kamuoyu ile paylaşabilek ve konu ile ilgili gelişmeleri takip edebilmek için; Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi UDİM ile işbirliği yapılmış, Rasathanenin diğer deprem istasyonlarından gelen deprem verileri de kullanılarak İstanbul ve civarında meydana gelen depremler (Kandilli Rasathanesi'nin çözümleriyle) "Son Depremler" adı altında; anlık, haftalık, aylık ve yıllık listeler halinde "İstanbul ve Deprem" sayfamızda 2003 yılından bu yana verilmektedir.
 
Mikro-Sismoloji Çalışmaları
 
TÜBİTAK MAM Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü işbirliği ile, kurumun sürekli yaptığı jeokimyasal ve mikrosismolojik çalışmalar ile elde edilecek bilimsel bulgulara dayalı bilgilerin, İBB DEZİM ve dolayısıyla AKOM’a sürekli iletilmesinin sağlanması ile orta vadede afet yönetimine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
 
 
Bu nedenle, proje kapsamında kurulan istasyonlardan (10 +) ve Marmara Denizi etrafında TÜRDEP projesi kapsamında konuşlandırılmış diğer deprem istasyonlarından elde edilen depremler (ML>0.5) analiz edilmektedir.
 
Deprem İzleme Çalışmaları
 

TÜBİTAK MAM Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü işbirliği ile, Marmara Bölgesi’nde bulunan mevcut fay güzergahları üzerine yerleştirilen hidrolik istasyonlarda; kaynak sularının fiziksel ve kimyasal değişimi ile birlikte radon gazı değişimi günlük bazda izlenmekte ve olası depremlerle ilişkisi saptanmaya çalışılmaktadır. Depremlerin önceden belirlenmesi araştırmaları kapsamında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile TÜBİTAK-Marmara Araştırma Merkezi arasında 2001 tarihinde bu yana devam eden ve yeni projelere de entegre edilen Marmara Bölgesi'nde olası deprem etkinliğine bağlı olarak soğuk/sıcak su kaynaklarında fiziksel ve kimyasal parametrelerin değişimi ile sismoloji, GPS ve Uydu (sıcaklık) verileri yardımıyla, kabuk deformasyonlarını işaret eden bazı parametrelerin izlenmesi ve bu parametrelerdeki anomalilerin, eğer varsa depremlerle olası ilişkilerinin saptanması çalışmaları kesintisiz devam etmektedir.

Marmara Denizi'ni çevreleyen kara alanında aktif faylar boyunca ve/veya yakın çevresinde stratejik konuma sahip soğuk ve sıcak su kaynaklarında kurulacak hidrolojik, toprak radon gazı ve su içerisinde radon gazı ölçüm istasyonlarından alınan veriler günlük bazda ölçüm yoluyla izlenecektir. Bu projeden; deprem öncesi kabuk hareketlerinin, yüzeye çıkan suların fiziksel ve/veya kimyasal özelliklerinde ölçülebilir ve güvenilir değişikliklere (anomalilere) neden olduğunun saptanabilmesi durumunda, yetkilileri depreme karşı uyarma ve gerekli tedbirlerin alınmasını sağlama gibi ölçülemez yararlar sağlanacaktır.

Bu konuda yapılan çalışmalara ilişkin değerlendirmeler; Kurumumuza, haftalık olarak veya olağanüstü durumlarda da anlık olarak TÜBİTAK MAM Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü tarafından iletilmektedir.

 
 

RAPOR İNCELEME ÇALIŞMALARI

 
İlçe belediyelerinden, özel-tüzel kişilerden ve Büyükşehir Belediyemizin diğer birimlerinden gelen İmar Planlarına Esas Zemin İnceleme Raporları incelenerek görüş verilmektedir.
 
 

Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı Teklifleri Hakkında Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü Görüşü Talebinde Bulunan İlgililerden İstenen Belgeler;

1) Başvuru tarihinden en fazla üç (3) ay önce alınmış tapu senedi/tapu tescil belgesi veya bu belgeler yerine geçecek belge (Noter tasdikli),

2) Bu belgede adı geçen maliklerin imza sirküleri, eğer malikler başvurmuyor ise noter tasdikli muvaffakatname/vekaletnameleri,

3) Teklife ait parsel veya parsellerin işaretlenmiş halihazır harita örnekleri,

4) İmar planlarının yapımını yükümlenecek müellif ve müellif kuruluşlarınca yürürlükte olan plan/halihazır haritalar üzerine hazırlanmış ve ilgili meslek odasınca vize edilmiş teklif plan paftası,

5) Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelikte öngörülen nitelik ve içerikte hazırlanan İnceleme ve Araştırmaları içeren Plan Açıklama Raporu,

6) Şehir Plancıları Odası büro tescil belgesi.

 

PLANLANAN PROJELER

 

DOĞAL AFETLER EĞİTİM PARKI

 
İstanbul Büyükşehir Belediyesi; içinde planetaryum da bulunan, halkımızın doğal afetler ve özellikle deprem zararlarına karşı bilinç düzeyini yükseltmek amacı ile; ilk yardım deneyim bölümü, sarsıntı odası, duman deneyim odası, yangın söndürme deneyim bölümü, üç boyutlu deprem görüntüleri, sıvılaşma, tsunami v.b simulasyonlarından oluşacak olan doğal afetler eğitim parkının inşaatına başlanılması hedeflenmektedir.
 
 
Doğal afetler eğitim parkları; deprem ve yangın gibi afetleri, gerçeğe yakın olarak insanlara gösterip, gerçekleştiğinde nasıl hareket edilmesi gerektiği hususunu eğlendirerek ve deneyim kazandırarak öğretmeyi amaçlayan kurumlardır. Bir başka deyişle; “eğlenerek afet önleme deneyimi kazanma”yı slogan olarak benimsemişlerdir.
 
Detaylı bilgi için tıklayınız.
 
 
english iletişim site haritası İBB İBB