TARİHÇE

2600 yıllık tarihi geçmişi Roma,Bizans ve Osmanlı İmparatorluklarının uygarlık birimine dayanan İstanbul’un toplu ulaşımında iki yaka arasında ulaşımı sağlayan sandallardan günümüz vapurlarına ,atlı tramvaydan bugün kullandığımız hızlı tramvaylara kadar olan gelişiminin özet bir anlatımını bulacağınız bu bölümle ilgili ayrıntılı bilgiyi müdürlüğümüzün çok yakında yayınlanacak olan TARİH BAYUNCA İSTANBUL’DA TOPLU ULAŞIMIN DÜNÜ , BUGÜNÜ, YARINI adlı eserde bulacaksınız.
İlk yerleşkesi M.Ö. 5000 yılına dayanan İstanbul’da kayıklarla ilk taşımacılık M.Ö. 1535 yılında kayıklarla karşı kıyıdaki Pazar ve ticaret yerlerini ziyaret amaçlı başlatılmıştır.

1825’lerde kentin iki yakasında da henüz kara toplu ulaşımı başlamamış ve yaya egemenliği hakimdir. 1830’ların sonlarına yaklaşırken boğazda gemi taşımacılığı başlamış ve 1850’lerde İstanbul’un ilk deniz işletmesi olan Şirket-i Hayriye kurulmuştur.

Kara ulaşımı deniz ulaşımının gerisinde kalırken kentin yerleşke dağılımının da artmasıyla birlikte 1860’ların sonlarında alınan imtiyazlarla Der saadet Tramvay şirketti kurulmuş ve 1870’lerin başlarında İstanbul atlı tramvayla buluşmuştur.

Yıllar süren çalışmalar ,eklenen de değiştirilen hatlar ; yapılan organizasyonlar sonrasında 1900’lerin ilk yıllarında artık İstanbul’da elektrikli tramvay dönemi başlamıştır.
1930’lu yıllara gelindiğinde dünyada gelişen mali krizlerin İstanbul’u da etkilemesiyle özel araç kullanımları azalmış taksi ve dolmuşçuluk işletmeleri İstanbul sokaklarında yerini almıştır.

1940’lı yıllara gelindiğinde gelişen yeni mühendislik yöntemleri ve dış etkenlerin getirisiyle su kenti olan İstanbul’da kent planlama politikaları bürokrasiye göre değişim göstermiş ve kent ulaşımı kara yollarına yönelme yanlışını sergilemiştir.

Der saadet tramvay şirketi İ.E.T.T. kurumuna devrolmuş toplu ulaşım yerel yönetimin denetimine girmiştir. 1960’lara gelindiğinde kentte otobüs filosu geliştirilmiş ulaşımda yeni çözümler aranırken troleybüsler kent yaşamında kullanılmaya başlanmış tramvaylar kenti terk etmiştir.
1980’lerde gelişen dünya teknolojileri ve yeni yerel yönetim politikalarıyla toplu ulaşımda birçok gelişmiş ülkenin çok önceden gerçekleştirdiği sistemler kente uygulanmaya başlamış raylı sistemin çeşitli güncel teknolojik türleri(metro,hızlı tramvay,teleferik) kullanılmaya başlanmıştır.Bu gelişmelerin yanı sıra birçok eski yerel yönetim politikasıyla oluşturulmuş kara yolları da etkisini sürdürmekte kentte çift katlı otobüslerle taşımacılık yapılmaktadır.

1990’ların ortalarında bilet ve tarife sistemleri entegrasyonlarını hedef edinen çalışmalar başlamış ve akıllı bilet(akbil) sistemine geçiş sağlanmıştır.
Bütün bu çalışmalar günümüzde de sürmekte kentte yeni ulaşım politikaları izlenmekte , artık ulaşım kent yerleşke dinamiklerini göz önüne alan planlama sistemine entegre bir şekilde organize edilmektedir. İstanbul’un gelişmiş ülke metropolleri ile kentsel yarışmacılığını koruyacak şekilde dünya pazarında yer alan bir kent olabilmesi için çalışmalar yapılmakta en son teknolojiler göz önüne alınarak planlamalar ve denetimler yapılmaktadır.